2003’te kitle imha silahları iddiasıyla başlayan savaş, Irak’ta yüz binlerce insanın hayatını kaybetmesine ve milyonlarca kişinin yerinden edilmesine yol açtı.
2003 yılında ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin Irak’ı işgaliyle başlayan süreç, ülkenin siyasi ve güvenlik yapısını kökten değiştirdi.
İşgalin en önemli gerekçelerinden biri, Saddam Hüseyin yönetiminin kimyasal ve diğer kitle imha silahlarına sahip olduğu yönündeki iddialardı. Ancak savaş sonrasında yapılan araştırmalarda, Irak’ın aktif bir kimyasal silah üretim programına devam ettiğini gösteren güvenilir kanıt bulunamadı. Irak Survey Group, ülkenin açıklanmayan kimyasal silah stokunu 1991 yılında imha ettiğini değerlendirdi.
Savaşın insan kaybına ilişkin ise tek bir kabul edilmiş rakam bulunmuyor. Kullanılan yöntemlere göre tahminler ciddi biçimde değişiyor. Akademik bir araştırma, 2003-2011 arasında savaş ve işgalle bağlantılı yaklaşık 405 bin fazla ölüm gerçekleştiğini tahmin etti. Göç nedeniyle hesaplamalara girmeyen ölümler de hesaba katıldığında rakamın yaklaşık yarım milyona ulaşabileceği belirtildi.
Bunun yanında savaş sırasında ve sonrasında çok sayıda insan yaralandı, kalıcı sağlık sorunları yaşadı ve ülkenin sağlık, altyapı ve kamu hizmetleri ağır şekilde zarar gördü. Ancak savaş nedeniyle kalıcı olarak sakat kalan insanların toplam sayısı konusunda güvenilir ve üzerinde uzlaşılmış tek bir rakam bulunmuyor.
Savaşın bir diğer büyük sonucu ise kitlesel göç oldu. Milyonlarca Iraklı evlerini terk etmek zorunda kaldı; bazıları ülke içinde başka bölgelere taşınırken, milyonlarcası başta komşu ülkeler olmak üzere yurt dışına çıktı.
Bugün ABD askerlerinin Irak’tan çekilmesiyle yeni bir dönem başlarken, 2003’te başlayan savaşın insani, ekonomik ve toplumsal sonuçları Irak’ın üzerinde hâlâ hissediliyor.
Bir savaşın sona ermesi, geride bıraktığı insanların yaşadığı kayıpların da sona erdiği anlamına gelmiyor.
Yorum yaz
Yorumları göster0 yorum
Yorumu bildir